Verken de dynamische elektriciteitsprijzen en bereken of een thuisbatterij zich terugverdient op basis van prijsarbitrage.
De Europese elektriciteitsmarkt is de afgelopen jaren sterk veranderd. Door de groei van hernieuwbare opwek (zon en wind) en toenemende transportkrapte op het net ontstaan steeds grotere prijsverschillen binnen een etmaal. Op zonnige middagen kan de prijs sterk dalen, terwijl de avondpiek duur blijft. Deze volatiliteit maakt prijsarbitrage met een thuisbatterij in theorie interessant: laden wanneer stroom goedkoop is, ontladen wanneer de prijs hoog is.
Tegelijkertijd dalen de prijzen van batterijen. De vraag is: is een thuisbatterij al rendabel puur op basis van deze prijsverschillen? Het antwoord hangt af van meerdere factoren die je op deze pagina kunt verkennen:
De getoonde prijzen zijn day-ahead groothandelsprijzen, exclusief belastingen, opslagen en transportkosten. In de praktijk betaal je als consument meer per kWh, maar de prijsverschillen waarop de arbitrage is gebaseerd zijn vergelijkbaar.
De uurlijkse day-ahead groothandelsprijzen zijn afkomstig van Ember — European Wholesale Electricity Price Data. De prijzen zijn in EUR/MWh en betreffen de lokale tijdzone van het betreffende land. De dataset bevat data vanaf 2015 voor de meeste Europese landen.
De batterijsimulatie berekent per kalenderdag de optimale laad- en ontlaadstrategie. Het algoritme werkt als volgt:
Ontladen energie vervangt eigen verbruik in de dure uren. Laden gebeurt in de goedkope uren. Beide transacties zijn met het net, dus je betaalt en bespaart steeds de groothandelsprijs + energiebelasting. De belasting valt daardoor netto weg — de winst zit puur in de price spread:
spread = Σ(ontlad-kWh × uurprijsduur) − Σ(laad-kWh × uurprijsgoedkoop)
Door efficiëntieverliezen (minimaal rond de 10%) gaat er bij elke cyclus energie verloren. Die verloren kWh’s zijn ingekocht van het net maar worden nooit als eigen verbruik benut. Op die kWh’s betaal je dus wél de energiebelasting zonder dat je die terugverdient. Dit levert een extra kostenpost op:
verlieskost = verloren kWh × (gem. laadprijs + energiebelasting)
De energiebelasting is instelbaar (standaard €0,1312/kWh voor 2025 in Nederland).
De batterij begint en eindigt elke dag op dezelfde laadtoestand (SoC). Er wordt niet over daggrensen heen geoptimaliseerd — dit is een conservatieve aanname die in de praktijk een kleine onderschatting van de opbrengst kan geven.
Een instelbaar percentage van de lading kan uit eigen opwek (zonnepanelen) komen. Op dat deel wordt geen energiebelasting betaald bij het laden, terwijl bij ontladen (eigen verbruik) de belasting wél wordt bespaard. Dit levert een netto belastingvoordeel op over het eigen-opwek-deel. Bij 0% eigen opwek valt de belasting op laden en ontladen tegen elkaar weg en is de winst puur de price spread. De standaardwaarde van 50% is een grove jaargemiddelde schatting — in de zomer zal het aandeel hoger liggen, in de winter lager.
De bruikbare capaciteit wordt beperkt door de ingestelde minimum en maximum State of Charge (SoC). Bij een batterij van 5 kWh met 10% min en 90% max SoC is de bruikbare capaciteit 4 kWh. Het laad- en ontlaadvermogen (kW) beperkt hoeveel energie per uur kan worden verplaatst.
De batterijcapaciteit neemt lineair af over de levensduur. Bij elke cyclus daalt de capaciteit met:
afname per cyclus = (1 − restcapaciteit) / levensduur in cycli
Een cyclus is gedefinieerd als het ontladen van de volledige bruikbare capaciteit. Gedeeltelijke cycli tellen proportioneel mee. De minimale capaciteit is begrensd op de ingestelde restcapaciteit (standaard 75%). De berekening start met een nieuwe batterij (100% capaciteit) vanaf het gekozen startjaar.
De totale investering is: capaciteit (kWh) × aankoopprijs (€/kWh). De gemiddelde dagelijkse opbrengst wordt berekend over de geselecteerde periode (standaard vanaf 2023). De terugverdientijd volgt uit: investering / (gemiddelde dagopbrengst × 365). De geschatte levensduur in jaren is gebaseerd op het werkelijke aantal cycli per jaar in de simulatie.